«ԱՐՏԱՎԱԶԴ-2017»

Մարտի 27-ին՝ թատրոնի միջազգային օրը Գ. Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում կայացավ «Արտավազդ» ամենամյա մրցանակաբաշխությունը, որն այս տարի նվիրված էր հայ անվանի դերասան Էդգար Էլբակյանի 90-ամյակին:

Մշակույթի նախարար Արմեն Ամիրյանը, շնորհավորելով թատերական ոլորտի ներկայացուցիչներին, իր խոսքում նշեց՝ կինոն կարող է հանրահայտ դարձնել, հեռուստատեսությունը՝ հարուստ, իսկ թատրոնը՝ բարի ու ազնիվ:
                  «Արտավազդ 2017» մրցակակիրներին այս տարի որոշել է 7 հոգուց կազմված ժյուրին՝ Վահե Շահվերդյանը, Արթուր Ղուկասյանը, Տիգրան Գասպարյանը, Մարինա Ալեսը, Մարիաննա Մխիթարյանը և ուրիշներ: Ամեն տարի այս մրցանակաբաշխությունը իսկական տոն է թատերական գործիչների, դերասանների և թատերասեր հասարակության համար:
«Արտավազդ-2017» մրցանակաբաշխության հաղթողները.

Լավագույն կին դերասանուհի` Ջուլիետա Ստեփանյան «Արծվաբույն» / Գ. Սունդուկյանի անվ. թատրոն:

Լավագույն տղամարդ դերասան` Տիգրան Ներսիսյան «Պեպո» / Գ. Սունդուկյանի անվ. թատրոն:

Լավագույն երիտասարդ դերասանուհի` Տաթև Հովակիմյան «Խոսիր ինձ հետ» / Տիկնիկային թատրոն:

Լավագույն երիտասարդ դերասան` Դավիթ Սարգսյան«Խոսիր ինձ հետ» / Տիկնիկային թատրոն:

Լավագույն երիտասարդ բեմադրիչ` Լիլի Էլբակյան «Դեկամերոն» / Է. Էլբակյան թատրոն:

Լավագույն սցենոգրաֆիա` Կարինե Օնանյան «Մատնաչափիկը» / Տիկնիկային թատրոն, Մերի Սարգսյան «Պեպո»/զգեստներ/ Գ. Սունդուկյանի անվ. թատրոն:

Լավագույն երաժշտության հեղինակ` Վահե Հայրապետյան «Կրիսպի մկնիկը» / Կամերային երաժշտ. թատրոն:

Լավագույն մանկական ներկայացում`«Մատնաչափիկը» / Տիկնիկային թատրոն:

Լավագույն պլաստիկայի և շարժման ներկայացում` «Տեսիլաժամեր» / Պարարվեստի զարգացման հիմնադրամ:

Լավագույն երաժշ. ներկայացում`«Տոսկա» / Օպերային թատրոն:

Լավագույն ներկայացում՝«SHAKEspear» / «Փոքր» թատրոն:

«Արտավազդ»
Էդգար Էլբակյանի անվան հատուկ մրցանակ
Գրետա Մեջլումյան «Վարագույրը չի փակվում» /Դերասանուհի/ Վանաձորի Հ. Աբելյանի անվ. թատրոն:

Թատերարվեստին արժանապատիվ ծառայության համար
Ստեփան Դավթյան (Գ. Սունդուկյանի անվ. թատրոն, տնօրեն):
Յուրի Կոստանյան (Երեւանի մնջախաղի պետական թատրոն, ՀՀ վաստ. արտիստ):
Գրիշա Հարությունյան (Գ. Սունդուկյանի անվ. թատրոն, բեմի լուսավորող):

ՀԹԳՄ ոսկե մեդալ

Թատերարվեստին մատուցած ծառայությունների և ծննդյան 65-ամյակի կապակցությամբ
Ռուդոլֆ Ղևոնդյան
Վիգեն Ստեփանյան
Հարություն Մովսիսյան

ՀԹԳՄ դիպլոմ
Մովսես Սարգիսեանին՝ Թատրոն 8 թատերախմբի «Մանանա» ներկայացման մեջ Մուրադի դերակատարման համար:

Անուշ Հակոբյանին՝ ԵԹԿՊԻ Ուսանողական թատրոնի «Ժաննա Դարկ» ներկայացման մեջ Ժաննայի դերակատարման համար:


 
ՏՐԱՄՎԱՅ  ‹‹ՑԱՆԿՈՒԹՅՈՒՆ››

ՏՐԱՄՎԱՅ  ‹‹ՑԱՆԿՈՒԹՅՈՒՆ››

Ապրիլի 7-ին
ժամը՝ 19:00
ԱՐԾՎԱԲՈՒՅՆ

ԱՐԾՎԱԲՈՒՅՆ

/ՊՐԵՄԻԵՐԱ/
Ապրիլի 14-ին
ժամը՝ 19:00
   
ՈՏՔԻ', ԴԱՏԱՐԱՆՆ Է ԳԱԼԻՍ

ՈՏՔԻ', ԴԱՏԱՐԱՆՆ Է ԳԱԼԻՍ

Ապրիլի 21-ին
ժամը՝ 19:00
ՄՈՒՍԱ ԼԵՌԱՆ 40 ՕՐԸ

ՄՈՒՍԱ ԼԵՌԱՆ 40 ՕՐԸ

Ապրիլի 25-ին
ժամը՝ 19:00
   
ՊԵՊՈ

ՊԵՊՈ

Ապրիլի 26-ին
ժամը՝ 19:00
ՌԻՉԱՐԴ ԵՐՐՈՐԴ

ՌԻՉԱՐԴ ԵՐՐՈՐԴ

Ապրիլի 30-ին
ժամը՝ 19:00
   


 

«Արծվաբույն» ներկայացումը համալրեց Սունդուկյան թատրոնի խաղացանկը



«Արծվաբույն» ներկայացման առաջնախաղը տեղի ունեցավ Գ.Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում:
Ռեժիսոր Դավիթ Հարությունյան:


ՄԵԾ ԴԵՐԱՍԱՆՈՒՀԻ ՎԵՐՋԱԼՈՒՅՍ ՄԻՐԻՋԱՆՅԱՆԸ 100 ՏԱՐԵԿԱՆ Է
2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ին լրացավ հայ մեծանուն դերասանուհի Վերջալույս Միրիջանյանի ծննդյան 100-ամյակը: Հոբելյանին նվիրված դերասանուհու թոռը՝ ռեժիսոր Տիգրան Իսկուդարյանը ստեղծեց վավերագրական լիամետրաժ "ՎԵՐՋԱԼՈՒՅՍ" ֆիլմը, որի շնորհանդեսը կայացավ 2017 թվականի հունվարի 14-ին Հենրիկ Մալյանի անվան կինոդերասանի թատրոն-ստուդիայում Վերջալույս Միրիջանյանի հոբելյանական երեկոյի շրջանակներում:
Մեծ դերասանուհին 1933 թվականից աշխատել է Գ. Սունդուկյանի անվան թատրոնում, միաժամանակ, համատեղել ուսումը թատրոնին կից ստուդիայում, որն ավարտել է 1936 թվականին։ 1937-1947 թթ. աշխատել է Ալավերդու թատրոնում, որից հետո կրկին վերադարձել է Երևանի Սունդուկյանի անվան թատրոն։ Կինոյում սկսել է նկարահանվել 1957 թվականից։ Արժանացել է ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստի կոչմանը։ Մահացել է 1992 թվականի փետրվարի 3-ին Երևանում։

Լոս Անջելես. «Ալեքս» Թատերասրահ
      
Գ. ՍՈՒՄՆԴՈՒԿՅԱՆԻ ԱՆՎԱՆ ԱԶԳԱՅԻՆ ԱԿԱԴԵՄԻԱԿԱՆ ՄԱՅՐ ԹԱՏՐՈՆԸ
ԼՈՍ ԱՆՋԵԼԵՍՈՒՄ

Թատերախումբը ներկայացավ Պ. Զեյթունցյանի հայոց ցեղասպանությանը նվիրված ստեղծագործությունով` հիմնված
իրական փաստերի վրա
«ՀԱՐՅՈՒՐ ՏԱՐԻ ԱՆՑ»






Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը բացվել է 1922 թվականի հունվարի 25-ին, Երևանում, Գաբրիել Սունդուկյանի «Պեպո» պիեսի բեմադրությամբ՝ որպես Առաջին պետական թատրոն:
1937 թվականին թատրոնը անվանակոչվում է հայ դրամատուրգ և արձակագիր Գաբրիել Սունդուկյանի անունով

Սունդուկյան Գաբրիել Մկրտումի
(Հունիս 29, 1825, Թիֆլիս – Մարտ 16, 1912, Թիֆլիս)
Հայ դրամատուրգ, հասարակական գործիչ


Գաբրիել Սունդուկյանը ծնվել է առևտրականի ընտանիքում: Մանկուց զրկվել է հորից: 1832–38 թթ-ին սովորել է հայտնի հայագետ Հակոբ Շահան-Ջրպետյանի դպրոցում, 1838–40 թթ-ին՝ Արզանյանների, ապա՝ Խաչատուր Աբովյանի մասնավոր պանսիոններում, 1840–46 թթ-ին՝ Թիֆլիսի ռուսական գիմնազիայում: 1852 թ-ին Սունդուկյանն ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի պատմաբանասիրության ֆակուլտետի արևելյան լեզուների բաժինը` թեկնածուի գիտական աստիճանով: Վերադարձել է Թիֆլիս, կարճ ժամանակ պաշտոնավարել Ներսիսյան դպրոցում:
Գաղափարական հայացքների պատճառով 1853 թ-ին փոխարքայի հրամանով նրան արտաքսել են Դերբենդ: 1858 թ-ին ստացել է Թիֆլիս վերադառնալու թույլտվություն և մինչև դարավերջ աշխատել է Կովկասի երկաթուղային վարչությունում՝ որպես տնտեսական մասի ղեկավար: Սունդուկյանի գրական-թատերական գործունեությունը զուգադիպել է Այսրկովկասում կապիտալիզմի սկզբնավորման, սոցիալ-տնտեսական բարդ ու հակասական ժամանակաշրջանին, որն էլ ճշգրտորեն արտացոլվել է նրա պիեսներում: Նա առաջինն է դրամատուրգիայում պատկերել քաղաքային կյանքն ու կենցաղը, ներկայացրել հասարակության ստորին խավերին, շեշտել նրանց ազնվությունն ու մարդկայնությունը, արծարծել ընտանիքի և ամուսնության, կնոջ ճնշված վիճակի, հայրերի ու որդիների փոխհարաբերության և այլ հարցեր, նախանշել հայ դրամատուրգիայի հետագա առաջընթացի ուղիներ:
Սունդուկյանի առաջին գործը «Գիշերվան սաբրը խեր է» (1863 թ.) վոդևիլն է: Հետագա տարիներին գրել է «Պեպո» (1876 թ.), «Խաթաբալա» (1881 թ.), «Քանդած օջախ» (1882 թ.), «Էլի մեկ զոհ» (1884 թ.), «Ամուսիններ» (1888 թ., գրական լեզվով միակ երկը), «Սեր և ազատություն» (1909 թ.), «Կտակ» (1912 թ.) և այլ կատակերգություններ, «Բաղնըսի բողչա» (1889 թ.), «Օսկան Պետրովիչը էն կինքումը» (1899 թ.), «Եվայլն կամ Նոր Դիոգինես» (1907 թ.) վոդևիլները:
Սունդուկյանի ստեղծագործության և ընդհանրապես հայ թատրոնի տարեգրության մեջ բեկումնային է եղել 1871 թ-ի ապրիլի 30-ը: Այդ օրը Թիֆլիսի հայկական թատրոնում առաջին անգամ ներկայացվել է «Պեպոն». Պեպոյի դերակատարն անվանի դերասան Գևորգ Չմշկյանն էր:
Ի դեմս ձկնորս Պեպոյի և նրա շրջապատի մարդկանց (Շուշան, Կեկել, Գիքո, Կակուլի)` Սունդուկյանը թատրոն է բերել «հալալ» աշխատանքով մի կերպ գոյատևող հասարակ աշխատավորների կերպարներ, որոնց համար խիղճը, վեհանձնությունը, բարությունը բարոյական անսակարկելի հատկանիշներ են: Պեպոն, որն իր միջավայրի ծնունդն է, իր խավի հոգեբանության կրողը, որին անհասկանալի են Զիմզիմովի և նրա նմանների անազնիվ արարքները, ի վերջո «դատ» է սկսում ուրիշի աշխատանքը յուրացնողների դեմ՝ պաշտպանելու իր ոտնահարված արժանապատվությունը, արդարությունն ու ճշմարտությունը: «Պեպոն» հայ ռեալիստական դրամատուրգիայի մնայուն էջերից է և հայ թատրոնում ամենաշատ բեմադրվող գործերից: Թարգմանվել և բեմադրվել է ռուսերեն, վրացերեն, ադրբեջաներեն, ֆրանսերեն, փոխադրվել է արևմտահայերենի և Նոր Նախիջևանի բարբառի: Սունդուկյանի մյուս կատակերգությունները նույնպես ունեն սոցիալական մեծ հնչողություն:
«Խաթաբալա» կատակերգության մեջ վաճառական-վաշխառուի՝ Զամբախովի ռեալիստական կերպարով հեղինակը ճշմարտացիորեն պատկերել է բուրժուական հասարակարգը, փողի թագավորությունը. ամենուր կեղծիք է ու խաբեություն, ամեն ինչ ապրանք է, այդ թվում՝ մարդը:
«Էլի մեկ զոհ» պիեսի հերոսուհին՝ լուսամիտ, ազնվահոգի, բարեկիրթ մի աղջիկ՝ Անանին, ընդվզում է շրջապատի ու հարազատ ընտանիքի դեմ՝ հանուն ճշմարտության, հանուն իր ու Միքայելի մաքուր և անկեղծ սիրո, սակայն նրա բողոքն անարձագանք է մնում: «Քանդած օջախ» կատակերգությունը մի ընտանիքի կործանման պատմություն է. Սունդուկյանը ներկայացնում է դաժան մրցակցությունը, որտեղ թույլերը կուլ են գնում ուժեղներին, ժամանակակից ընտանեկան բարքերը, արևմտյան մշակույթն ու ապրելակերպը կապկելու կործանարար հետևանքները, հրապարակ հանում երիտասարդ սերնդի բարոյական անկման ցավոտ խնդիրը:
Արժեքավոր են նաև Սունդուկյանի արձակ գործերը: Միակ՝ «Վարինկի վեչեր» (1877 թ., «Մշակ») պատմվածքում պատկերել է աշխատավոր խավի իրական կյանքը, «Համալի մասլահաթնիրը» (1871–76 թթ., «Մշակ») և «Հադիդի մասլահաթնիրը» (1882–86 թթ., «Արձագանք») հրապարակախոսական-երգիծական ֆելիետոններում շոշափել է հասարակական, սոցիալական ու կենցաղային հարցեր, «Իմ մահն ու թաղումը» (1911 թ., «Մշակ») գործում համերաշխության, եղբայրության ու մարդասիրության կոչ է արել Կովկասի ժողովուրդներին:
Սունդուկյանը գրել է թիֆլիսահայ բարբառով, ստեղծել աշխույժ մենախոսություններ ու երկխոսություններ, խոսքի ու դրության կոմիզմ: Նրա ստեղծագործություններն աչքի են ընկնում բարձր գեղարվեստականությամբ, չափի զգացումով:
Սունդուկյանը ճանաչված հասարակական գործիչ էր, հայկական բարեգործական և թատերական ընկերությունների երախտավորներից, եղել է Թիֆլիսի պատվավոր քաղաքացի, Ներսիսյան դպրոցի հոգաբարձուներից: Նամակագրական կապ է ունեցել Վիկտոր Հյուգոյի, Վիկտորիեն Սարդուի, Ալեքսանդր Դյումա-որդու հետ: Սունդուկյանի պիեսները թարգմանվել ու բեմադրվել են նաև ռուսական, վրացական և այլ թատրոններում (վրացերեն թարգմանությունները կատարել է ինքը): Սունդուկյանն ստեղծել է իր՝ սունդուկյանական թատրոնը, որտեղ փայլել են հայ բեմի նշանավոր վարպետներ Գևորգ Չմշկյանը, Միհրդատ Ամրիկյանը, Գրիգոր Ավետյանը, Օլգա Գուլազյանը, Ավետ Ավետիսյանը, Սոս Սարգսյանը, Մհեր Մկրտչյանը, Մետաքսյա Սիմոնյանը և ուրիշներ:
Սունդուկյանի ստեղծած կերպարների ամբողջականությամբ, միջավայրի, կենցաղի, մարդկային հոգեբանության ճշմարտացի արտացոլմամբ դարձել է հայ թատերագրության ռեալիստական ուղղության սկզբնավորողներից, իսկ նրա պիեսների հիման վրա նկարահանվել են «Պեպո» (1935 թ.), «Խաթաբալա» (1971 թ., երկուսն էլ՝ Հայֆիլմ) կինոնկարները:
Սունդուկյանի անունով կոչվել են փողոցներ, դպրոցներ ՀՀ-ում, Երևանի ազգային ակադեմիական թատրոնը, որի բակում տեղադրված են դրամատուրգի կիսանդրին (1972 թ.) և Պեպոյի արձանը (1975 թ., քանդակագործ՝ Գրիգոր Ահարոնյան):